Konserwacja urządzeń UDT - terminy to w tym zawodzie podstawa: dźwig, podest ruchomy czy schody ruchome mają swój rytm przeglądów, dziennik konserwacji musi się zgadzać, a nad wszystkim wisi badanie inspektora. Kiedy konserwator obsługuje kilkadziesiąt urządzeń u kilku zarządców, samo pilnowanie dat staje się osobną pracą. Poniżej zbieramy, co mówią przepisy, kto za co odpowiada i jak zorganizować terminy, żeby nic nie przepadło.

Jakie przepisy wyznaczają terminy konserwacji

Dla urządzeń transportu bliskiego (UTB) kluczowe są trzy akty:

  • ustawa z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym - ogólne zasady dozoru, obowiązki eksploatującego i konserwującego,
  • rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz.U. 2012 poz. 1468, z późn. zm.) - wykaz urządzeń i forma dozoru (pełny, ograniczony, uproszczony),
  • rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. 2018 poz. 2176) - tu są obowiązki konserwatora, dziennik konserwacji i terminy.

To ostatnie rozporządzenie Urząd Dozoru Technicznego wskazuje w swoich wytycznych dotyczących eksploatacji UTB. Zanim oprzesz na nim grafik, sprawdź w ISAP, czy nie pojawiła się nowelizacja albo nowy akt - przepisy dozorowe są co jakiś czas aktualizowane.

Terminy przeglądów konserwacyjnych - instrukcja producenta przed tabelą

Zasada jest prosta, choć często opacznie rozumiana: przeglądy konserwacyjne wykonuje się w terminach z instrukcji eksploatacji. Dopiero gdy instrukcja ich nie określa (albo jej brak), stosuje się terminy z załącznika nr 2 do rozporządzenia z 2018 r. Nowe urządzenia z oznakowaniem CE mają zwykle zalecenia producenta, więc w praktyce to one wyznaczają rytm pracy.

Terminy z załącznika nr 2 dla urządzeń, które najczęściej trafiają do małych firm konserwatorskich:

Urządzenie Przegląd konserwacyjny (gdy brak terminu w instrukcji)
dźwigi do transportu osób (windy osobowe) co 30 dni
podesty ruchome przejezdne, wiszące, masztowe co 30 dni
schody i chodniki ruchome co 30 dni
urządzenia dla osób niepełnosprawnych (np. platformy) co 30 dni
wózki jezdniowe podnośnikowe co 30 dni
dźwigi towarowe małe co 60 dni

Tabela jest skrótem - pełna lista obejmuje m.in. suwnice, żurawie i układnice, a dla niektórych typów urządzeń terminy są dłuższe. Przy każdym urządzeniu sprawdź aktualny tekst załącznika i dokumentację producenta.

Badania organu dozoru to osobny kalendarz

Przegląd konserwacyjny i badanie okresowe to dwie różne rzeczy. Przegląd robi konserwator, badanie - inspektor UDT (lub TDT, WDT, zależnie od urządzenia). Terminy badań zależą od rodzaju urządzenia i formy dozoru. Przykładowo dla dźwigów osobowych badanie okresowe wypada co rok, a dla urządzeń dla osób niepełnosprawnych co 2 lata. Konserwator zwykle uczestniczy w badaniu, więc termin inspektora też warto mieć w swoim kalendarzu.

Obowiązki konserwatora według rozporządzenia

Paragraf 9 rozporządzenia z 2018 r. opisuje, co należy do konserwującego. W skrócie:

  • wykonywanie przeglądów zgodnie z instrukcją eksploatacji i w wymaganych terminach,
  • sprawdzanie m.in. mechanizmów napędowych, hamulców, lin nośnych, urządzeń zabezpieczających i układów sterowania,
  • usuwanie stwierdzonych usterek i nieprawidłowości,
  • wpisywanie wykonanych czynności do dziennika konserwacji - z imieniem i nazwiskiem, numerem zaświadczenia kwalifikacyjnego, datą i stanem licznika pracy, jeśli urządzenie go ma,
  • niezwłoczne informowanie eksploatującego o stanie, który wymaga wyłączenia urządzenia z eksploatacji.

Po drugiej stronie jest eksploatujący, czyli najczęściej zarządca budynku, wspólnota lub firma. To on zapewnia konserwację, przechowuje dziennik i - gdy urządzenie trzeba wyłączyć z powodu niebezpiecznego uszkodzenia - zawiadamia organ dozoru technicznego. Warto to jasno ustalić w umowie: kto dzwoni do UDT, kto odwołuje badanie, kto zamawia części.

Dziennik konserwacji - papier czy elektronicznie

Dziennik zakłada i przechowuje eksploatujący, osobno dla każdego urządzenia, a wpisy robi konserwujący. Rozporządzenie z 2018 r. dopuściło prowadzenie dziennika w formie elektronicznej, co było jedną z większych zmian względem wcześniejszych przepisów.

Niezależnie od formy wpis powinien pozwolić odtworzyć, co zrobiono i kiedy. Dobra praktyka:

  • wpis zaraz po przeglądzie, nie „zbiorczo na koniec miesiąca”,
  • konkretne czynności zamiast ogólnika „przegląd wykonano”,
  • usterki z opisem i informacją, czy zostały usunięte,
  • przy poważnych usterkach adnotacja, że eksploatujący został poinformowany i kiedy.

Niezależnie od dziennika, który leży u zarządcy, warto mieć własną kopię historii każdego urządzenia - protokoły, zdjęcia, notatki. Gdy zarządca zmieni firmę albo dziennik zaginie, masz dowód na to, co i kiedy zrobiłeś.

A bramy? Co naprawdę podlega dozorowi

Wielu konserwatorów obsługuje obok wind także bramy wjazdowe i garażowe. Warto rozróżniać te dwie grupy. Bramy i drzwi, także automatyczne, nie są wymienione w wykazie urządzeń transportu bliskiego z rozporządzenia z 2012 r. Ich przeglądy wynikają z instrukcji producenta, norm dotyczących bram napędzanych i ogólnych przepisów BHP, a nie z rozporządzenia o UTB. Nie ma więc dla nich dziennika konserwacji UDT ani badań inspektora.

Dozorowi podlegają natomiast m.in. dźwigi (osobowe, towarowe, budowlane), podesty ruchome, schody i chodniki ruchome, urządzenia dla osób niepełnosprawnych, wózki jezdniowe podnośnikowe, suwnice, żurawie, wciągniki i układnice. Jeśli trafisz na nietypowe urządzenie - na przykład pomost przeładunkowy albo podnośnik w warsztacie - sprawdź formę dozoru w wykazie albo zapytaj w oddziale UDT, zanim ustalisz z klientem zakres i terminy.

Wielu zarządców, wiele terminów - jak nad tym panować

Typowy konserwator z małej firmy ma kilku zarządców nieruchomości, kilka wspólnot bez zarządcy zewnętrznego i paru klientów przemysłowych. Każdy chce czego innego: jeden przeglądy we wtorki, drugi zestawienie na koniec kwartału, trzeci SMS dzień przed wizytą, bo trzeba otworzyć maszynownię.

Co pomaga w praktyce:

  1. Terminy przy urządzeniu, nie przy kliencie. Budynek z dwiema windami i platformą to trzy urządzenia z trzema terminami - nawet jeśli obsługujesz je jednego dnia.
  2. Budynek podzielony na klatki. W blokach windy są przypisane do klatek. Gdy terminarz pokazuje „ul. Słoneczna 5, klatka B”, nie ma pomyłek przy dojeździe.
  3. Zarządca jako klient, budynki jako obiekty. Jeden zarządca, wiele adresów, każdy z osobą kontaktową na miejscu.
  4. Zestawienie dla zarządcy. Raz w miesiącu lub kwartale: lista urządzeń, daty przeglądów, stwierdzone usterki, najbliższe badania UDT. Zarządca ma dokument dla wspólnoty, Ty masz spokój przy przedłużaniu umowy.
  5. Przypomnienia o badaniach UDT. Przypomnij zarządcy z wyprzedzeniem, że zbliża się badanie inspektora - wtedy nikt nie jest zaskoczony, gdy trzeba udostępnić urządzenie.
  6. Notatki od razu na miejscu. Dyktowanie głosem w telefonie jest szybsze niż pisanie w rękawicach w szybie windowym.

Przykład poglądowy: 40 wind osobowych z terminem co 30 dni to ok. 480 przeglądów rocznie, czyli średnio ponad 9 w tygodniu. Wystarczy kilka przesunięć - urlop, choroba, brak dostępu do maszynowni - żeby grafik się rozjechał. Dlatego system powinien pokazywać nie tylko najbliższe terminy, ale też te, które już się przeterminowały.

Program dla konserwatora UDT - na co zwrócić uwagę

Jeśli szukasz programu dla konserwatora UDT, sprawdź, czy:

  • obsługuje wielu zarządców i wiele budynków przy jednym kliencie, z podziałem na klatki,
  • trzyma terminy przy każdym urządzeniu osobno,
  • robi protokoły PDF z logo i podpisem klienta składanym na ekranie telefonu,
  • przypina zdjęcia z przeglądu do urządzenia,
  • przygotowuje zestawienie dla zarządcy budynku,
  • ma konta pracowników z rolami, jeśli w firmie jest kilku konserwatorów.

klientwraca.pl dla konserwatorów urządzeń UDT robi dokładnie to: klienci, budynki, klatki i urządzenia w jednym miejscu, terminy z przypomnieniami SMS i e-mail, protokoły PDF, notatki dyktowane głosem i zestawienia dla zarządców. Wprost mówimy też, czego nie robi: nie zastępuje dziennika konserwacji, który przechowuje eksploatujący, ani nie łączy się z systemami UDT - porządkuje Twoją część pracy obok nich. Aplikację masz też na Androida - szczegóły na stronie aplikacji mobilnej.

Podsumowanie

  • Terminy przeglądów konserwacyjnych wyznacza instrukcja producenta; gdy jej brak, załącznik nr 2 do rozporządzenia z 30.10.2018 (np. dźwigi osobowe - co 30 dni).
  • Badania organu dozoru to osobny kalendarz, zależny od urządzenia i formy dozoru.
  • Dziennik konserwacji jest osobny dla każdego urządzenia, przechowuje go eksploatujący, a może być elektroniczny.
  • Bramy nie są urządzeniami transportu bliskiego - ich przeglądy wynikają z innych przepisów.
  • Przy wielu zarządcach trzymaj terminy przy urządzeniu i dawaj każdemu zarządcy regularne zestawienie.

Chcesz zobaczyć swój grafik w jednym miejscu? Przetestuj klientwraca.pl przez 30 dni za darmo, bez podawania karty kredytowej - załóż konto albo sprawdź cennik.