Konserwacja urządzeń UDT - terminy to w tym zawodzie podstawa: dźwig, podest ruchomy czy schody ruchome mają swój rytm przeglądów, dziennik konserwacji musi się zgadzać, a nad wszystkim wisi badanie inspektora. Kiedy konserwator obsługuje kilkadziesiąt urządzeń u kilku zarządców, samo pilnowanie dat staje się osobną pracą. Poniżej zbieramy, co mówią przepisy, kto za co odpowiada i jak zorganizować terminy, żeby nic nie przepadło.
Jakie przepisy wyznaczają terminy konserwacji
Dla urządzeń transportu bliskiego (UTB) kluczowe są trzy akty:
- ustawa z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym - ogólne zasady dozoru, obowiązki eksploatującego i konserwującego,
- rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz.U. 2012 poz. 1468, z późn. zm.) - wykaz urządzeń i forma dozoru (pełny, ograniczony, uproszczony),
- rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. 2018 poz. 2176) - tu są obowiązki konserwatora, dziennik konserwacji i terminy.
To ostatnie rozporządzenie Urząd Dozoru Technicznego wskazuje w swoich wytycznych dotyczących eksploatacji UTB. Zanim oprzesz na nim grafik, sprawdź w ISAP, czy nie pojawiła się nowelizacja albo nowy akt - przepisy dozorowe są co jakiś czas aktualizowane.
Terminy przeglądów konserwacyjnych - instrukcja producenta przed tabelą
Zasada jest prosta, choć często opacznie rozumiana: przeglądy konserwacyjne wykonuje się w terminach z instrukcji eksploatacji. Dopiero gdy instrukcja ich nie określa (albo jej brak), stosuje się terminy z załącznika nr 2 do rozporządzenia z 2018 r. Nowe urządzenia z oznakowaniem CE mają zwykle zalecenia producenta, więc w praktyce to one wyznaczają rytm pracy.
Terminy z załącznika nr 2 dla urządzeń, które najczęściej trafiają do małych firm konserwatorskich:
| Urządzenie | Przegląd konserwacyjny (gdy brak terminu w instrukcji) |
|---|---|
| dźwigi do transportu osób (windy osobowe) | co 30 dni |
| podesty ruchome przejezdne, wiszące, masztowe | co 30 dni |
| schody i chodniki ruchome | co 30 dni |
| urządzenia dla osób niepełnosprawnych (np. platformy) | co 30 dni |
| wózki jezdniowe podnośnikowe | co 30 dni |
| dźwigi towarowe małe | co 60 dni |
Tabela jest skrótem - pełna lista obejmuje m.in. suwnice, żurawie i układnice, a dla niektórych typów urządzeń terminy są dłuższe. Przy każdym urządzeniu sprawdź aktualny tekst załącznika i dokumentację producenta.
Badania organu dozoru to osobny kalendarz
Przegląd konserwacyjny i badanie okresowe to dwie różne rzeczy. Przegląd robi konserwator, badanie - inspektor UDT (lub TDT, WDT, zależnie od urządzenia). Terminy badań zależą od rodzaju urządzenia i formy dozoru. Przykładowo dla dźwigów osobowych badanie okresowe wypada co rok, a dla urządzeń dla osób niepełnosprawnych co 2 lata. Konserwator zwykle uczestniczy w badaniu, więc termin inspektora też warto mieć w swoim kalendarzu.
Obowiązki konserwatora według rozporządzenia
Paragraf 9 rozporządzenia z 2018 r. opisuje, co należy do konserwującego. W skrócie:
- wykonywanie przeglądów zgodnie z instrukcją eksploatacji i w wymaganych terminach,
- sprawdzanie m.in. mechanizmów napędowych, hamulców, lin nośnych, urządzeń zabezpieczających i układów sterowania,
- usuwanie stwierdzonych usterek i nieprawidłowości,
- wpisywanie wykonanych czynności do dziennika konserwacji - z imieniem i nazwiskiem, numerem zaświadczenia kwalifikacyjnego, datą i stanem licznika pracy, jeśli urządzenie go ma,
- niezwłoczne informowanie eksploatującego o stanie, który wymaga wyłączenia urządzenia z eksploatacji.
Po drugiej stronie jest eksploatujący, czyli najczęściej zarządca budynku, wspólnota lub firma. To on zapewnia konserwację, przechowuje dziennik i - gdy urządzenie trzeba wyłączyć z powodu niebezpiecznego uszkodzenia - zawiadamia organ dozoru technicznego. Warto to jasno ustalić w umowie: kto dzwoni do UDT, kto odwołuje badanie, kto zamawia części.
Dziennik konserwacji - papier czy elektronicznie
Dziennik zakłada i przechowuje eksploatujący, osobno dla każdego urządzenia, a wpisy robi konserwujący. Rozporządzenie z 2018 r. dopuściło prowadzenie dziennika w formie elektronicznej, co było jedną z większych zmian względem wcześniejszych przepisów.
Niezależnie od formy wpis powinien pozwolić odtworzyć, co zrobiono i kiedy. Dobra praktyka:
- wpis zaraz po przeglądzie, nie „zbiorczo na koniec miesiąca”,
- konkretne czynności zamiast ogólnika „przegląd wykonano”,
- usterki z opisem i informacją, czy zostały usunięte,
- przy poważnych usterkach adnotacja, że eksploatujący został poinformowany i kiedy.
Niezależnie od dziennika, który leży u zarządcy, warto mieć własną kopię historii każdego urządzenia - protokoły, zdjęcia, notatki. Gdy zarządca zmieni firmę albo dziennik zaginie, masz dowód na to, co i kiedy zrobiłeś.
A bramy? Co naprawdę podlega dozorowi
Wielu konserwatorów obsługuje obok wind także bramy wjazdowe i garażowe. Warto rozróżniać te dwie grupy. Bramy i drzwi, także automatyczne, nie są wymienione w wykazie urządzeń transportu bliskiego z rozporządzenia z 2012 r. Ich przeglądy wynikają z instrukcji producenta, norm dotyczących bram napędzanych i ogólnych przepisów BHP, a nie z rozporządzenia o UTB. Nie ma więc dla nich dziennika konserwacji UDT ani badań inspektora.
Dozorowi podlegają natomiast m.in. dźwigi (osobowe, towarowe, budowlane), podesty ruchome, schody i chodniki ruchome, urządzenia dla osób niepełnosprawnych, wózki jezdniowe podnośnikowe, suwnice, żurawie, wciągniki i układnice. Jeśli trafisz na nietypowe urządzenie - na przykład pomost przeładunkowy albo podnośnik w warsztacie - sprawdź formę dozoru w wykazie albo zapytaj w oddziale UDT, zanim ustalisz z klientem zakres i terminy.
Wielu zarządców, wiele terminów - jak nad tym panować
Typowy konserwator z małej firmy ma kilku zarządców nieruchomości, kilka wspólnot bez zarządcy zewnętrznego i paru klientów przemysłowych. Każdy chce czego innego: jeden przeglądy we wtorki, drugi zestawienie na koniec kwartału, trzeci SMS dzień przed wizytą, bo trzeba otworzyć maszynownię.
Co pomaga w praktyce:
- Terminy przy urządzeniu, nie przy kliencie. Budynek z dwiema windami i platformą to trzy urządzenia z trzema terminami - nawet jeśli obsługujesz je jednego dnia.
- Budynek podzielony na klatki. W blokach windy są przypisane do klatek. Gdy terminarz pokazuje „ul. Słoneczna 5, klatka B”, nie ma pomyłek przy dojeździe.
- Zarządca jako klient, budynki jako obiekty. Jeden zarządca, wiele adresów, każdy z osobą kontaktową na miejscu.
- Zestawienie dla zarządcy. Raz w miesiącu lub kwartale: lista urządzeń, daty przeglądów, stwierdzone usterki, najbliższe badania UDT. Zarządca ma dokument dla wspólnoty, Ty masz spokój przy przedłużaniu umowy.
- Przypomnienia o badaniach UDT. Przypomnij zarządcy z wyprzedzeniem, że zbliża się badanie inspektora - wtedy nikt nie jest zaskoczony, gdy trzeba udostępnić urządzenie.
- Notatki od razu na miejscu. Dyktowanie głosem w telefonie jest szybsze niż pisanie w rękawicach w szybie windowym.
Przykład poglądowy: 40 wind osobowych z terminem co 30 dni to ok. 480 przeglądów rocznie, czyli średnio ponad 9 w tygodniu. Wystarczy kilka przesunięć - urlop, choroba, brak dostępu do maszynowni - żeby grafik się rozjechał. Dlatego system powinien pokazywać nie tylko najbliższe terminy, ale też te, które już się przeterminowały.
Program dla konserwatora UDT - na co zwrócić uwagę
Jeśli szukasz programu dla konserwatora UDT, sprawdź, czy:
- obsługuje wielu zarządców i wiele budynków przy jednym kliencie, z podziałem na klatki,
- trzyma terminy przy każdym urządzeniu osobno,
- robi protokoły PDF z logo i podpisem klienta składanym na ekranie telefonu,
- przypina zdjęcia z przeglądu do urządzenia,
- przygotowuje zestawienie dla zarządcy budynku,
- ma konta pracowników z rolami, jeśli w firmie jest kilku konserwatorów.
klientwraca.pl dla konserwatorów urządzeń UDT robi dokładnie to: klienci, budynki, klatki i urządzenia w jednym miejscu, terminy z przypomnieniami SMS i e-mail, protokoły PDF, notatki dyktowane głosem i zestawienia dla zarządców. Wprost mówimy też, czego nie robi: nie zastępuje dziennika konserwacji, który przechowuje eksploatujący, ani nie łączy się z systemami UDT - porządkuje Twoją część pracy obok nich. Aplikację masz też na Androida - szczegóły na stronie aplikacji mobilnej.
Podsumowanie
- Terminy przeglądów konserwacyjnych wyznacza instrukcja producenta; gdy jej brak, załącznik nr 2 do rozporządzenia z 30.10.2018 (np. dźwigi osobowe - co 30 dni).
- Badania organu dozoru to osobny kalendarz, zależny od urządzenia i formy dozoru.
- Dziennik konserwacji jest osobny dla każdego urządzenia, przechowuje go eksploatujący, a może być elektroniczny.
- Bramy nie są urządzeniami transportu bliskiego - ich przeglądy wynikają z innych przepisów.
- Przy wielu zarządcach trzymaj terminy przy urządzeniu i dawaj każdemu zarządcy regularne zestawienie.
Chcesz zobaczyć swój grafik w jednym miejscu? Przetestuj klientwraca.pl przez 30 dni za darmo, bez podawania karty kredytowej - załóż konto albo sprawdź cennik.